Sayfayı Yazdır | Pencereyi Kapat

تفعيل babının yeni bir mastarını keşfettim...

Nereden Yazdırıldığı: Onlinearabic.net
Kategori: ÜST DÜZEY ARAPÇA
Forum Adı: Yüksek Gramer
Forum Tanımlaması: Arap grameriyle ilgili profesyonel çalışmalar
URL: http://www.onlinearabic.net/forum/forum_posts.asp?TID=3139
Tarih: 03Aralık2016 Saat 21:50
Program Versiyonu: Web Wiz Forums 8.03 - http://www.webwizforums.com


Konu: تفعيل babının yeni bir mastarını keşfettim...
Mesajı Yazan: ibn-i-islam
Konu: تفعيل babının yeni bir mastarını keşfettim...
Mesaj Tarihi: 06Mayıs2008 Saat 13:38
 
 
İmam Şafi bir şiirinde "وكُلَّمَا ازْدَدْتُ عِلْمًاً   زَادَنِي عِلْمًاً بِجِهْلِي" diyor. Ve ne kadar doğru söylüyor! Bina kitabında "feaale" babı için tek mastar zikredilmesinden dolayı hep o babın tek mastarı var biliniyor,ki ben de öyle biliyordum; ama kazın ayağı öyle değilmiş. Bakın İbn Side (r.h.) ne buyuruyor:
 

ما كان على فَعَّل فمصدرُه تفْعيل أو تَفْعِلة في الصحيح كقولك كَرَّمته تَكْرِمةً وتَكْرِيماً وعَظَّمته تَعْظِمةً وتَعْظِيماً والبابُ فيه تَفْعِيلٌ فإذا كان لامُ الفعل منه معتَلاًّ ألزموه تَفْعِلة كراهةَ أن يقعَ الإعرابُ على الياء وأرادوا أن تُعْرَب التاءُ وتكونَ الياءُ مفتوحةً أبداً كقولك عَزَّيْته تَعْزِيةً وسَوَّيْته تَسْوِيةً ولم يقولوا تَعْزِيَّاً وهذا تَعْزِيُّك وعَجِبت من تَعْزِيِّك لأنَّ لهم عنه مَنْدوحةً باستعمالهم الوجْهَ الآخرَ.

الكتاب : المخصص

المؤلف : ابن سيده



-------------
أنا ابن الإسلام
لا أب لي سواه



Cevaplar:
Mesajı Yazan: antera
Mesaj Tarihi: 07Mayıs2008 Saat 15:43
 
زادك الله و إيانا علما أخي و نفعنا  به
 
 bende yasin yayınevinin kelime manalı ve izahlı bina tercümesi var,orada tef'il babı için ayriyeten üç masdar daha zikrediliyor;bunlar da تفعال (tef'âl) تكرار ve تعداد gibi,مفعل (mufa'al,bi teşdidil ayn) ممزق gibi,ve    فعال (fi'âl,bi teşdidil ayn) كذاب gibi.Bu vesileyle tam emin olamadığım bir mesele aklıma geldi.Tüm mezid babların ismi mef'ul sığalarının aynı zamanda ism-i zaman ve ismi mekan olabiliceğini biliyoruz.Ama mimli masdar olmaları caiz mi?Şu an elimde olmayan emsile mefhumu isimli kitapta hatırladığım kadarıyla sülasi mücerred dışında gelmez diye yazıyordu.Ama yine yasin yayınevinden çıkan es-sarf isimli kitapta gelebileceği yazıyordu,dediğim gibi tam emin değilim yardımcı olursanız sevinirim.


Mesajı Yazan: ibn-i-islam
Mesaj Tarihi: 08Mayıs2008 Saat 12:00
 
 Antera kardeşim, eklediğin diğer mastarlara baktım, evet haşiyelerde onları da zikrediyorlar, paylaşımınla bizi zenginleştirdin, çok teşekkür ederim. Soruna gelince muteber kaynaklar, sülasi mezdilerin ism-i mef'ul kalıplarının hem mastar mimi, hem ism-i zaman ve hem de ismi mekan için geldiğini söylüyor. Örneğin çok meşhur lugat "تاج العروس " isimli eserde bu konuda şu bilgi yer alıyor:
 
 

فإِن ما زَاد على الثَّلاثةِ مَفعولُه بصيغةِ مُضارِعه المبنىِّ للمجهولِ ويكون مَصْدَراً ومكاناً وزماناً قِيَاسيّاً فاسمُ المَفعولِ ممّا زادَ على الثَّلاثةِ بجميعِ أَنواعِه يُسْتَعْمَلُ على أَرْبَعَةِ أَوْجُهٍ : مَفْعُولاً على الأَصْلِ ومَصدراً وظَرْفاً بنوعَيه على ما قُرِّرَ في الصَّرْف

Bu son zamanlarda talebeler arasında meşhur olan  جامع الدروس العربيةisimli eserde şu sarih ibare var: 
 

المصدر الميمي واسم المفعول واسما الزمان والمكان. مما هو فوق الثلاثيّ المجرد. شركاءٌ في الوزن، ويفرّق بالقرينة

 Fi emanilah!
        

 



-------------
أنا ابن الإسلام
لا أب لي سواه


Mesajı Yazan: antera
Mesaj Tarihi: 08Mayıs2008 Saat 13:18
cezakallah khayran akhi,gerçekten sağlam kaynaklar ve açık ifadeler,artık bu konuda mutmain oldum.Bu arada el mukhassas kitabını okuman dikkatimi çekti;benim de başucu kitaplarından,edebi açıdan çok güzel ve faydalı bir kamus.Ayrıca müellifi ibn-i side(rahimehullah)darirul basar olmasına rağmen el-muhkem gibi azim bir kamusunda sahibi,bu büyük zata ne kadar rahmet okusak yeridir.rahimehullah ve eskenehu fesiha cennatih,amin.


Mesajı Yazan: ibn-i-islam
Mesaj Tarihi: 08Mayıs2008 Saat 13:59
 
Evet kardeşim, İbn Side "ansiklopedik alim" dediğimiz zümreden, hayru's-selefimize hayru'l-halef olabilmek için tüm çabamız. Amin, amin, elfu elfi amin...


-------------
أنا ابن الإسلام
لا أب لي سواه



Sayfayı Yazdır | Pencereyi Kapat

Bulletin Board Software by Web Wiz Forums version 8.03 - http://www.webwizforums.com
Copyright ©2001-2006 Web Wiz Guide - http://www.webwizguide.info