Sayfayı Yazdır | Pencereyi Kapat

نزع الخا

Nereden Yazdırıldığı: Onlinearabic.net
Kategori: ÜST DÜZEY ARAPÇA
Forum Adı: Yüksek Gramer
Forum Tanımlaması: Arap grameriyle ilgili profesyonel çalışmalar
URL: http://www.onlinearabic.net/forum/forum_posts.asp?TID=2898
Tarih: 08Aralık2016 Saat 18:04
Program Versiyonu: Web Wiz Forums 8.03 - http://www.webwizforums.com


Konu: نزع الخا
Mesajı Yazan: ibn-i-islam
Konu: نزع الخا
Mesaj Tarihi: 28Mart2008 Saat 15:59
 
 

سَيَجْزِيهِمْ وَصْفَهُمْ

 

Yukarıdaki ayeti (En’am, 139) ilk okuduğumda kafamdaki nahiv bilgilerini yoklamış, evirmiş, cevirmiş, ayeti yinelemiş, yenilemiş ama bir yere oturtamayıp manasını anlamamıştım. Bilahare irabu’l-Kur’an kitaplarına başvurmuş ve “naz’u’l-hafid” diye bir meseleyle karşılaşmış ve bu konuyu daha önce haşiyelerde gördüğümü anımsamıştım. Bu konuyu paylaşılmaya değer addettiğim için de size sunmak istedim.

 

Nedir bu Naz’u’l-Hafid?

 

Sözlük anlamı “cerr yapan amili devre dışı bırakmak” demek olan bu terim, bazen harf-i cerrin semai olarak hazf olması ve mecrurunun da mensub kılınması anlamındadır. Bir kısım âlimler, çok yapılmasından bu hazfi kıyasi kabul etmişse de yaygın görüş onun semaî oluşu yönündedir.

 

Bir ibarede “naz’u’l-hafid”ın varlığını nasıl biliriz?

 

Eğer lazımî ve müteaddî filleri bir birinden ayırt edebiliyorsanız, mesele çok basit: Lazımî bir fiilden sonra mensub bir isim gelmişse orda naz’u’l-hafid söz konusudur. Yani bulunması gereken harf-i cer hazf olmuştur.

 

Örneğin, "واختارَ موسى قومَهُ أربعينَ رجلاً"  ayetinde geçen اختارَ fiilinin من   harf-i cerri ile ikinci mefula müteaddî olduğunu biliyorsak, bu ayetinin takdirinin  من قومه olduğunu ve burada naz’u’l-hafid meselesinin söz konusu olduğunu hemen anlarız.

 

Yukarıdaki ayete Allâme Kurtubî (r.h) şöyle şerh düşmüş:

 

 

(سيجزيهم وصفهم) أي بكذبهم وافتراءهم، أي يعذبهم على ذلك.

وانتصب " وصفهم " بنزع الخافض، أي بوصفهم

 

 

Demek ki ayetin anlamı, “Onları, yalan/iftira olan nitelemelerinden dolayı cezalandıracaktır(Allah).” Allah’a çocuk nispet ediyorlardı, iftira olan nitelemeleriyle bu kastedilmekte.

 

ألفية ابن مالك in şerhi “شرح الأشمونى nin haşiyesi حاشية الصبان da bu konuda şu bilgiler yer alır:

 

أو على نزع الخافض بناء على القول بأنه قياسي. ومما يدل على أن ثم قولاً بقياسيته قول الشمس الشوبري في حواشيه على التحرير الفقهي الراجح أن النصب بنزع الخافض سماعي اهـ. أو يقال إن المصنفين نزلوه منزلة القياسي لكثرة ما سمع منه فاعرف ذلك.

 



-------------
أنا ابن الإسلام
لا أب لي سواه



Sayfayı Yazdır | Pencereyi Kapat

Bulletin Board Software by Web Wiz Forums version 8.03 - http://www.webwizforums.com
Copyright ©2001-2006 Web Wiz Guide - http://www.webwizguide.info