Onlinearabic.net Anasayfası   Aktif KonularAktif Konular  TakvimTakvim  Forumu AraArama  YardımYardım  Kayıt OlKayıt Ol  GirişGiriş   
aöf ilahiyat önlisans arapça dersleri
Sakarya İlahiyat İLİTAM 1. Sınıf Dersleri
  Forum Anasayfası Onlinearabic.netİLİTAM - İLAHİYAT FAKÜLTESİ LİSANS TAMAMLAMA PROG.İlitam Öğrencileri Tanışma BölümüSakarya İlahiyat İLİTAM 1. Sınıf Dersleri
Mesaj icon Konu: felsefe 6. hafta Yanıt Yaz Yeni Konu Gönder
Pratik Arapça Dersleri
Yazar Mesaj
yabanci
Yeni Üye
Yeni Üye


Kayıt Tarihi: 14Ocak2009
Gönderilenler: 53

Alıntı yabanci Cevapla bullet Konu: felsefe 6. hafta
    Gönderim Zamanı: 30Ekim2009 Saat 08:00



İlkçağ felsefe tarihi 6. hafta özeti

Empedokles ve Anaksogoras

Empedokles

Empodekles yaklaşık M.Ö. 492-432 yılları arasında yaşamıştır. Sicilya’nın güney kıyılarında Akragas şehrinde yaşadığına ve kendi şehrinin demokratik bir hükümete kavuşması için mücadele ettiğine inanılmaktadır. Kendisinden bahsedilirken kullanılan üslubu dikkate alırsak bir doğa filozofu olduğu kadar bir peygamber olarak da kabul edildiği dikkate alınmalıdır. Kendisi ayrıca hekimdi. Bazı yönleriyle Pythogaras’a oldukça benzemekteydi. O da ruh göçüne inanmaktaydı. Aynı şekilde bedenin ruh için bir zindan olduğuna inanırdı. Ruh göçüne inandığı için et yemeye ve kanlı kurbanlara da karşıdır.

Empodekles dönemi üçüncü kuşak yunan filozofları Heraklit ve Parmenides’in kendilerine bıraktıkları sorunlarla yüzleşmek durumundaydılar. Her şey sürekli değişim halindeyse (Heraklit) hem de değişim imkânsız (Parmenides) ise bu iki çelişik gibi gözüken iki iddia nasıl uzlaştırılmalıdır. Sorunların tespiti açısından baktığımızda arkhe sorunu ve evrendeki değişim veya sürekliliğin izahı zorunu Empedokles’in doğa felsefesinde devir aldığı temel meselelerdir.

Empodekles evrenin kendinden oluştuğu dört temel element varsayar: toprak, hava, su ve ateş. Ona göre bu dört temel element evreni tamamıyla doldurur, evrende boş yer yoktur. Dört temel element nicelik ve nitelik olarak değişmez. Ayrıca bu dört temel element sahip oldukları sıfatları, nitelikleri sürekli olarak korurlar. O halde evrendeki bu dört temel elementin dışındaki varlıklar ve bunların değişimi nasıl açıklanacaktır? Empedokles bu açıklamayı birleşme ve ayrışma ile izah eder. Bu dört temel elementin farklı miktarlarda olmasından dolayı varlıklar farklılaşmaktadır. Mesela insanın yaratılışındaki katı yanı olan et ve kemiğin aslı topraktır. İnsanın sıvı yanı olan kanın aslı ise sudur. Sonra solunum yoluyla hava katılır. İnsanın bedeninde bulunan ısı ise onda ateşin de bulunduğunu bize göstermektedir.

Empodekles toprak, hava, su ve ateşin birleşme ve ayrışmalarını sağlayan iki güç tasavvur etmektedir. Birleşmeyi sağlayan sevgi ve ayrışmayı sağlayan nefret gücüdür. Sevgi elementleri birleştirir ve nefret ise ayrıştırır. Empodekles doğa olaylarını açıklamada sevgi ve nefret gibi iki psikolojik unsuru felsefi sistemine ekler. Anlaşılan odur ki, Empodekles Yunanda yaygın olduğu üzere evreni canlı gibi tasavvur etmiştir.

Empodekles’e göre evren başlangıçta böylesi bir birlik hali sergilemekteydi. İşin içine nefretin girmesiyle her şey birbirinden ayrılmaya başladı. Böylece başlangıçta bir arada olan dört temel element birbirlerinden ayrıldılar. Nefretin egemenliği tamamlanınca bu sefer de sevgi yavaş yavaş evrene hâkim olmaya çalışır. Sevgi ile nefretin hâkimiyeti böylece nöbetleşe olarak devam eder. Empodekles’le beraber doğa sorunlarının üstünde metafizik sorunlar da felsefenin ilgi alanına girmiş olmaktadır.

Empedokles’in Aristo üzerindeki etkisi gözükmektedir. Aristo evreni oluşturan ilkeleri açıklamada Empodekles gibi dört temel ilke olan toprak, hava, su ve ateşe başvurmuştur. Yine evrende boşluğun bulunmadığı konusunda Aristo Empodeklesi takip etmektedir. Hem de oluş ve bozuluşu izah ederken karışım ve birleşim kavramlarını Empedoklesçi bir etkiyle kullanmaktadır. Bu etkiler Aristo üzerinden Müslüman Meşşşai filozoflara taşınacaktır.

 

Anaksogoras

Anaksogoras’da Empodekles gibi Heraklit ve Parmenides’in değişim ve süreklilik sorununa ara bir çözüm üretmeye çalışır. Anaksogoras da arkhe ve evrendeki değişim veya sabitlik sorunu uzlaşıyla çözümlemeye çalışır.

Anaksogoras’da temel olarak evrende bazı şeyler değişirken bazı şeylerin değişmediğini sabit kaldığını düşünüyordu. Anaksogoras elementlerin sınırsız sayıda olması gerektiğini düşündü. Sınırsız sayıda nitelik olduğuna göre elementler de sınırsız olmalıdır. Böylece Anaksogoras evrendeki farklı varlık ve nitelikleri arkheyi sınırsız kılmakla çözmeye çalışmıştır. Evren sonsuz derecede küçük parçacıklardan oluşmuştur. Yani ateş ateş atomlarından, et ise et atomlarından vb. oluşmuştur. Nitekim Anaksogoras şöyle der: Her şeyde her şeyden bir parça vardır.

Anaksogoras’a göre evrenin başlangıcına kaos ve karmaşa vardı. Bu küçük parçacıklar dağınık halde bulunmaktaydı. Evrende oluşun ortaya çıkması için ise bu atomların/parçacıkların bir araya gelmesi gerekiyordu. Anaksogoras evrendeki bütün bu oluşumların düzenleyicisi olarak ise sadece “akıl/nous” adını verdiği ilkeyi kabul eder. Bu ilke ya da akıl belli bir amaca uygun olarak evrendeki değişimi yönetmektedir. Onunla beraber doğa tartışmalarına gaye sorunu da dâhil edilmiştir.1

Anaksogoras’ın felsefi fikirlerinin Aristo üzerinde ciddi etkileri olmuştur. Onun gaye sebep, evrendeki oluş-bozuluşu izah için fail nedene ihtiyaç duyulması, evrenin teolojik yorumu gibi konular Aristo’nun felsefi araştırmalarında devam ettireceği hususlardır. Yine Anaksogoras’ın nous/akıl kavramsallaştırma çabalarının etkisini Aristo’nun ilk akıl kavramının içeriğinin oluşumunda görmekteyiz. Bu görüşler daha sonra Müslüman Meşşai filozoflar üzerinden İslam Felsefe geleneğine aktarılacaktır. Yine niceliksel olarak farklı bölünemez parçalara dair tartışmasının bir benzerini daha sonra İslam Kelam geleneğinde Eşari âlem tasavvurunun ilk tartışmalarında görmekteyiz.

 






IP

Yanıt Yaz Yeni Konu Gönder
Konuyu Yazdır Konuyu Yazdır

Forum Atla
Kapalı Foruma Yeni Konu Gönderme
Kapalı Forumdaki Konulara Cevap Yazma
Kapalı Forumda Cevapları Silme
Kapalı Forumdaki Cevapları Düzenleme
Kapalı Forumda Anket Açma
Kapalı Forumda Anketlerde Oy Kullanma


Copyright ©2001-2006 Web Wiz Guide

Bu Sayfa 0,125 Saniyede Yüklendi.