Onlinearabic.net Anasayfası   Aktif KonularAktif Konular  TakvimTakvim  Forumu AraArama  YardımYardım  Kayıt OlKayıt Ol  GirişGiriş   
aöf ilahiyat önlisans arapça dersleri
4. Kitap الكتاب الرابع (Kilitli Forum Kilitli Forum)
  Forum Anasayfası Onlinearabic.net www.onlinearabic.netArapça Öğreniyorum أتعلم اللغة العربية Serisi - Ferit Aydın4. Kitap الكتاب الرابع
Mesaj icon Konu: Ders 2: Arapça Yanıt Yaz Yeni Konu Gönder
Pratik Arapça Dersleri
Yazar Mesaj
idinc
Yönetici
Yönetici
Simge
Site ve Forum Yöneticisi

Kayıt Tarihi: 21Ağustos2006
Gönderilenler: 2781

Alıntı idinc Cevapla bullet Konu: Ders 2: Arapça
    Gönderim Zamanı: 17Haziran2009 Saat 17:57



Ders 2: Arapça

اللُّغَةُ الْعَرَبِيَّةُ - الدَّرْسُ الثَّانيِ 

 

KONU: Temyiz.

الموضوع: التَّمْيِيزُ.

 

ÖĞRETMENİN AÇIŞ KONUŞMASI:

أيها الإخوةُ والأخوات،

السلامَ عليكم ورحمة اللهِ وبركاتُهُ وبعد،

 

فإنّي طَالَمَا بَيَّنْتُ لَكُمْ الْفَرْقَ بَيْنَ الأُسْلوُبِ الصَّحيِحِ الّذيِ نَتَمَسَّكُ بِمَبَادِئِهِ فيِ دُرُوسِنَا، وَبَيْنَ الأَسَالِيبِ الْوَعْرَةِ الّتي مَا زَالَتْ مَدَارِسُ الصّوُفِيَّةِ تُصِرُّ فيِ تَطْبيِقِهِ بِعِنَادٍ شَديِدٍ. وَمِنْ أَهَمِّ هذهِ الفُروُقِ، أنّهُمْ لاَ يُدَرِّسُونَ غَيْرَ قَوَاعِدِ الصَّرْفِ وَالنَّحوِ، على رَغْمِ جَهْلِ الطَّالِبِ الأجْنَبيِّ بِاللُّغَةِ العرَبِيَّةِ.

 

أمَّا أُسْلُوبُنَا الْعِلْمِيُّ الْمُعاصِرُ، فَإِنَّهُ يَقْتَضيِ أَنْ يَتَعَلَّمَ الطَّالِبُ الأَجْنَبِيُّ أوَّلاً التَّعْبيِرَ بِاللُّغَةِ الْعَرَبِيَّةِ قّدْرًا يَكْفيِهِ لِتَفْهيِمِ ضَروُرَاتِهِ؛ ثمّ يَجوُزُ تَعْليِمُهُ قَوَاعِدَ الصَّرْفِ وَالنَّحْوِ.

وَهَا نَحْنُ الْيَومَ نَتَنَاوَلُ مَوْضوُعًا مِنْ هذه الْقَوَاعِدِ، وَهُوَ التَّمْييِزُ. إذْ دَرَسْنَا قَبْلَ هذا أنوَاعًا مِنَ الْمَوْضوُعَاتِ، فَتَعَلَّمْنَا أثْنَاءَ تِلْكَ الدُّروُسِ عَدَدًا كَبيِرًا مِنَ الْكَلِمَاتِ وَالتَّعْبيِرَاتِ. تَعَلَّمْنَاهَا عِنْدَمَا دَرَسْنَا أَعْضَاءَ جِسْمِنَا، وَتَكَلَّمْنَا حَوْلَ بِيئَتِنَا، وَحَاوَلْنَا التَّعْبيِرَ عَنْ جَواَنِبَ كَثيِرَةٍ مِنْ آرَائِنَا وَمَقَاصِدِنَا؛ فَتَكَوَّنًتْ بِذَالِكَ فيِ ذَاكِرَتِنَا رَصيِدٌ مِنَ الألْفاظِ وَالأمْثَالِ وَالأشْعَارِ؛ فَأصْبَحَ مِنَ السَّهْلِ الآنَ أنْ نَتَنَاوَلَ قَوَاعِدَ اللُّغَةِ الْعَرَبِيَّةِ.

 

وَفيِمَا يَليِ تَجِدُونَ جُمَلاً بِاللُّغَةِ التُّرْكِيَّةِ حَولَ مَوْضوُعِ التَمْييِزِ، أطلُبُ مِنْكُمْ تَعْريِبَهَا على سبيلِ التَّمْريِنِ، والله الموَفِّقُ.

 

1. Gramerde temyiz: bir cinsteki kapalılığı kaldıran kelimedir;

ta ki başka bir cinsle karışmasın.

التَّمْيِيِزُ فيِ النَّحْوِ ، كَلِمَةٌ تَرْفَعُ الإبْهَامَ عَنْ جِنْسٍ لألاَّ يَلْتَبِِسَ بجنسٍ آخَرَ.

2. Örneğin «Sana elli verdim.» deyip sustuğun zaman,

miktarı elli olan şey kapalı kalmış olur.

مَثَلاً، إذَا قُلْتَ: (أَعْطَيْتُكَ خَمْسِينَ)، ثُمَّ سَكَتَّ، فَالشَّيْئُ الّذي مِقْدَارُهُ

خَمْسُونَ، يَبْقىَ مُبْهَمًا.

3. Yani muhatap, miktarı elli olan şeyin ne olduğunu bilemez.

أيْ لاَ يَكَادُ يَعْلَمُ الْمُخَاطَبُ مَا هُوَ الشَّيْئُ الَّذيِ مِقْدَارُهُ خمسونَ.

4. Bilinmeyen o şey; meyvelerden bir tür, ticaret malından bir tür,

ya da paradan bir tür olabilir.

فَقَدْ يَكُونُ ذَلِكَ الشَّيْئُ المُبْهَمُ نَوْعًا مِنَ الْفَوَاكِهِ، أوْ نَوْعًا مِنَ الْبَضَائِعِ، أوْ نَوْعًا مِنَ النُّقُودِ.

5. Onun için madem ki miktarını söyledin, sen bu şeyi açıklamak durumundasın.

لِذَا، أنْتَ مُضْطَرٌّ إلىَ تَوْضِيحِ هَذَا الشَّيْئِ الْمُبْهَمِ مَا دُمْتَ ذَكَرْتَ مِقْدَارَهُ.

6. Örneğin, «Said’in, Salih’inkinden daha çoktur», deyip sustuğun zaman,

senin bu sözün elbette ki açık olmaz.

وَإذَا قُلْتَ مَثَلاً: (سَعِيدٌ أَكْثَرُ مِنْ صَالِحٍ) ثُمَّ سَكَتَّ، فَإنَّ كَلاَمَكَ هَذَا لاَ يَكُونُ واضِحًا البتَةَ.

7. Bilakis, içinde kapalılık vardır.

بَلْ يَكُونُ فِيهِ إبْهَامٌ.

8. Çünkü muhatap, Sadi’in Salih’ten daha çok sahip bulunduğu şeyi bilemez.

لأنَّ الْمُخَاطَبَ لاَ يَزَالُ يَجْهَلُ الشَّيْئَ الذّي يملِكُهُ سَعِيدٌ أكثَرَ مِنْ صَالِحٍ.

9. Fakat «Said’in malı, Salih’inkinden daha çoktur.» dediğinde

o meçhul şey açıklanmış olur ki o da maldır.

أمّا إذا قُلتَ (سعيدٌ أكثرُ مَالاً مِنْ صَالِحٍ)، فَيَتَّضِحُ إذَنْ ذلك الشَّيْئُ الْمَجْهُولُ، وَهُوَ الْمَالُ.

10. Keza «Hatice’ninki arttı.» deyip sustuğun zaman,

senin bu sözünde yine bir kapalılık bulunur.

كَذَلِكَ إِذَا قُلْتَ (ازْدَادَتْ خَدِيجَةُ) وَسَكَتَّ، كَانَ فيِ كَلاَمِكَ اِبْهَامُ أيْضًا.

11. Çünkü Hatice’de artan şey, bu cümlede bilinmemektedir.

لأنَّ الشَّيْئََ الَّذيِ ازْدَادَتْهُ خَدِيجَةُ، مَجْهُولٌ فيِ هَذِهِ الْجُمْلَةِ.

12. Bu cümle iki yönden eksiktir:

هَذِهِ الْجُمْلَةُ نَاقِصَةٌ مِنْ وَجْهَيْنِ:

13. Hüküm bakımından eksiktir; anlam bakımından eksiktir.

نَاقِصَةٌ مِنْ حَيْثُ الْحُكْمُ؛ وَنَاقِصَةُ مِنْ حَيْثُ الْمَعْنىَ.

14. Çünkü Hatice’de artan şey bilinmemektedir.

لأنَّ الشَّيْئَ الَّذيِ ازْدَادَتْهُ خَدِيَجةُ، مَازَالَ مَجْهُولاً

15. öyle ise bu meçhul şeyin açıklanması gerekir; ta ki söz tamamlansın.

إِذَنْ لاَ بُدَّ مِنْ تَوْضِيحِ هَذَا الشَّيْئِ الْمَجْهُولِ حَتَّى يَكْتَمِلَ الْكَلاَمُ.

16. Ama dersen ki: «Hatice’nin güzelliği arttı.»,

bu suretle her iki eksiği gidermiş olursun.

أمَّا إذَا قُلْتَ (ازْدَادَتْ خَدِيجَةُ جمَاَلاً)، فَقَدْ أذْهَبْتَ النَّقْصَيْنِ بِذَلِكَ.

17. Bu örneklere inceden inceye baktığımızda 4 gerçeği tespit etmiş oluruz:

وَإِذَا أنْعَمْنَا النَّظَرَ فيِ هَذِهِ الأمْثِلَةِ، أَثْبَتْنَا أَرْبَعَ حَقَائِقَ:

18. Bunlardan birincisi: temyizin nekre olduğudur;

الأوُلىَ مِنْهَا: أنَّ التَّمْيِيِزَ كَلِمَةٌ نَكِرَةٌ؛

19. İkincisi: Temyizin mansup olduğudur;

وَالثَّانِيَةُ مِنْهَا: أنَّ التَّمْيِيِزَ مَنْصُوبٌ.

20. Üçüncüsü ise temyizin, mümeyyezden kapalılığı kaldırıp

karışıklığı önlediğidir.

وَالثَّالِثَةُ مِنْهَا: أنَّ التَّمْيِيِزَ يَرْفَعُ الإبْهَامَ عَنْ المُمَيَّزِ تَفَادِيًا للا لْتِباسِ؛

21. Dördüncüsü: temyizin 3 grup olduğudur.

وَالرَّابِعَةُ مِنْهَا: أنَّ التَّمْيِيِزَ ثَلاَثُ فِئَاتٍ.

22. Bu, ya miktarın türünün açıklamasıdır;

ذَلِكَ إمَّا تَوْضِيخٌ لِنَوْعِ الْمِقْدَارِ؛

23. Ya karşılaştırılan iki şey arasındaki fazlalığın,

ya da eksikliğin açıklamasıdır.

أوْ إمَّا شَيْئٌ يُوَضِّحُ التَّفْضِيلَ أوْ التَّقْلِيلَ فيِ الْمُقَارَنَةِ بَيْنَ الشَّيْئَيْنِ.

24. Veyahut övgü ya da kötüleme kelimelerinin açıklamasıdır.

أوْ إمّا شَيْئٌ يَرْفَعُ الإبْهَامَ عَنْ كَلِمَاتِ الْمَدْحِ وَالذَّمِّ.

 

CÜMLELERİN METNE DÖNÜŞTÜRÜLMÜŞ ŞEKLİ:

التَّمْيِيِزُ فيِ النَّحْوِ ، كَلِمَةٌ تَرْفَعُ الإبْهَامَ عَنْ جِنْسٍ لألاَّ يَلْتَبِِسَ بجنسٍ آخَرَ. مَثَلاً، إذَا قُلْتَ: (أَعْطَيْتُكَ خَمْسِينَ)، ثُمَّ سَكَتَّ، فَالشَّيْئُ الّذي مِقْدَارُهُ خَمْسُونَ، يَبْقىَ مُبْهَمًا. أيْ لاَ يَكَادُ يَعْلَمُ الْمُخَاطَبُ مَا هُوَ الشَّيْئُ الَّذيِ مِقْدَارُهُ خَمْسُونَ. فَقَدْ يَكُونُ ذَلِكَ الشَّيْئُ المُبْهَمُ نَوْعًا مِنَ الْفَوَاكِهِ، أوْ نَوْعًا مِنَ الْبَضَائِعِ، أوْ نَوْعًا مِنَ النُّقُودِ. لِذَا، أنْتَ مُضْطَرٌّ إلىَ تَوْضِيحِ هَذَا الشَّيْئِ الْمُبْهَمِ مَا دُمْتَ ذَكَرْتَ مِقْدَارَهُ. وَإذَا قُلْتَ مَثَلاً: (سَعِيدٌ أَكْثَرُ مِنْ صَالِحٍ) ثُمَّ سَكَتَّ، فَإنَّ كَلاَمَكَ هَذَا لاَ يَكُونُ واضِحًا ألْبتَةَ. بَلْ يَكُونُ فِيهِ إبْهَامٌ. لأنَّ الْمُخَاطَبَ لاَ يَزَالُ يَجْهَلُ الشَّيْئَ الذّي يملِكُهُ سَعِيدٌ أكثَرَ مِنْ صَالِحٍ. أمّا إذا قُلتَ (سعيدٌ أكثرُ مَالاً مِنْ صَالِحٍ)، فَيَتَّضِحُ إذَنْ ذلك الشَّيْئُ الْمَجْهُولُ، وَهُوَ الْمَالُ. كَذَلِكَ إِذَا قُلْتَ (إِزْدَادَتْ خَدِيجَةُ) وَسَكَتَّ، كَانَ فيِ كَلاَمِكَ إِبْهَامُ أيْضًا. لأنَّ الشَّيْئََ الَّذيِ ازْدَادَتْهُ خَدِيجَةُ، مَجْهُولٌ فيِ هَذِهِ الْجُمْلَةِ. هَذِهِ الْجُمْلَةُ نَاقِصَةٌ مِنْ وَجْهَيْنِ:نَاقِصَةٌ مِنْ حَيْثُ الْحُكْمُ؛ وَنَاقِصَةُ مِنْ حَيْثُ الْمَعْنىَ. لأنَّ الشَّيْئَ الَّذيِ ازْدَادَتْهُ خَدِيَجةُ، مَازَالَ مَجْهُولاً إِذَنْ لاَ بُدَّ مِنْ تَوْضِيحِ هَذَا الشَّيْئِ الْمَجْهُولِ حَتَّى يَكْتَمِلَ الْكَلاَمُ. أمَّا إذَا قُلْتَ (ازْدَادَتْ خَدِيجَةُ جمَاَلاً)، فَقَدْ أذْهَبْتَ النَّقْصَيْنِ بِذَلِكَ. وَإِذَا أنْعَمْنَا النَّظَرَ فيِ هَذِهِ الأمْثِلَةِ، أَثْبَتْنَا أَرْبَعَ حَقَائِقَ: الأوُلىَ مِنْهَا: أنَّ التَّمْيِيِزَ كَلِمَةٌ نَكِرَةٌ؛ وَالثَّانِيَةُ مِنْهَا: أنَّ التَّمْيِيِزَ مَنْصُوبٌ. وَالثَّالِثَةُ مِنْهَا: أنَّ التَّمْيِيِزَ يَرْفَعُ الإبْهَامَ عَنْ المُمَيَّزِ تَفَادِيًا للا لْتِباسِ؛ وَالرَّابِعَةُ مِنْهَا: أنَّ التَّمْيِيِزَ ثَلاَثُ فِئَاتٍ. ذَلِكَ إمَّا تَوْضِيخٌ لِنَوْعِ الْمِقْدَارِ؛ أوْ إمَّا شَيْئٌ يُوَضِّحُ التَّفْضِيلَ أوْ التَّقْلِيلَ فيِ الْمُقَارَنَةِ بَيْنَ الشَّيْئَيْنِ. أوْ إمّا شَيْئٌ يَرْفَعُ الإبْهَامَ عَنْ كَلِمَاتِ الْمَدْحِ وَالذَّمِّ.

 

***




AÖF İlahiyat Önlisans Büro: 0212 631 76 93
IP
idinc
Yönetici
Yönetici
Simge
Site ve Forum Yöneticisi

Kayıt Tarihi: 21Ağustos2006
Gönderilenler: 2781

Alıntı idinc Cevapla bullet Gönderim Zamanı: 19Haziran2009 Saat 09:40






AÖF İlahiyat Önlisans Büro: 0212 631 76 93
IP

Yanıt Yaz Yeni Konu Gönder
Konuyu Yazdır Konuyu Yazdır

Forum Atla
Kapalı Foruma Yeni Konu Gönderme
Kapalı Forumdaki Konulara Cevap Yazma
Kapalı Forumda Cevapları Silme
Kapalı Forumdaki Cevapları Düzenleme
Kapalı Forumda Anket Açma
Kapalı Forumda Anketlerde Oy Kullanma


Copyright ©2001-2006 Web Wiz Guide

Bu Sayfa 0,125 Saniyede Yüklendi.