Onlinearabic.net Anasayfası   Aktif KonularAktif Konular  TakvimTakvim  Forumu AraArama  YardımYardım  Kayıt OlKayıt Ol  GirişGiriş   
aöf ilahiyat önlisans arapça dersleri
Dil bilgisi - Sarf & Nahiv - النحو والصرف
  Forum Anasayfası Onlinearabic.netالصرف و النحو - DİLBİLGİSİDil bilgisi - Sarf & Nahiv - النحو والصرف
Mesaj icon Konu: Kırık Çoğul - Cemi Mükesser(Kapalı Konu Kapalı Konu) Yanıt Yaz Yeni Konu Gönder
Pratik Arapça Dersleri
Yazar Mesaj
scelik
Moderator
Moderator
Simge
Yabancılar için Türkçe Öğrenimi

Kayıt Tarihi: 01Ekim2006
Konum: Rize
Gönderilenler: 7217

bullet Konu: Kırık Çoğul - Cemi Mükesser
    Gönderim Zamanı: 14Ocak2009 Saat 17:53



Kırık Çoğul الجَمْعُ المُكَسَّرُ

 

Tekil (Müfred) ismin harekesinin değişmesiyle veya harflerinden birisinin hazfedilmesiyle yahut ilavesiyle yahut da bu üç durumun beraberce bulunmasıyla yapılan çoğullardır.

 

Kırık çoğulun yapılışı:

1-      Hareke değişmesiyle:

أَسَدٌ arslan – أُسُدٌ arslanlar

 

2-      Harflerden birinin hazf edilmesiyle:

رَسُولٌ elçi -  رُسُلٌ elçiler

 

3-      Harf ilavesiyle:

رَجُلٌ adam – رِجَالٌ adamlar

 

4-      Yukarıdaki şartların ikisinin veya üçünün beraberce bulunmasıyla:

اَلْمُصِيبَةُ felaket -  مَصَائِبُ felaketler

 

 

Kırık çoğullar ikiye ayrılır:

A-    Cemi kıllet (azlık çoğulu جَمْعُ القِلَّةِ)

B-    Cemi kesret (çokluk çoğulu جَمْعُ الكَثْرَةِ)

 

 

A-    Cemi kıllet (azlık çoğulu جَمْعُ القِلَّةِ)

Sayıları üçten ona kadar (on hariç) olan varlıklara delalet eden çoğuldur. Dört vezni vardır:

أَفْعُلٌ      أَفْعَالٌ     أَفْعِلَةٌ      فِعْلَةٌ

 

1-             أَفْعُلٌ vezni:

نَفْسٌ nefis, ruh – أَنْفُسٌ nefisler, ruhlar

عَيْنٌ göz – أَعْيُنٌ gözler

حَرْفٌ harf – أَحْرُفٌ harfler

 

2-             أَفْعَالٌ vezni:

لَوْنٌ renk – أَلْوَانٌ renkler

وَرَقٌ yaprak – أَوْرَاقٌ yapraklar

حَفِيدٌ torun – أَحْفَادٌ torunlar

 

3-             أَفْعِلَةٌ vezni:

طَعَامٌ yemek – أَطْعِمَةٌ yemekler

زَمَانٌ zaman – أَزْمِنَةٌ zamanlar

عَمُودٌ direk – أَعْمِدَةٌ direkler

 

Not:  أَفْعِلَةٌ vezni, üçüncü harfi med harfi olan dört harfli isimleri kırık çoğuludur (cemi mükesseridir).

 

4-             فِعْلَةٌ vezni:

أَخٌ erkek kardeş – إِخْوَةٌ erkek kardeşler

صَبِيٌّ çocuk – صِبْيَةٌ çocuklar

فَتًى genç – فِتْيَةٌ gençler

 

B-    Cemi kesret (çokluk çoğulu جَمْعُ الكَثْرَةِ)

Üçten sonsuza kadar olan varlıklara işaret eden çoğullardır. Başlıca vezinleri şunlardır:

 

1-      فُعْلٌ vezni:

Erilleri أَفْعَلُ, dişilleri ise فَعْلاَءُ veznindeki sıfat-ı müşebbehelerin kırık çoğuludur:

أَزْرَقُ (زَرْقَاءُ) mavi – زُرْقٌ maviler

اَحْدَبُ (حَدْبَاءُ) kambur – حُدْبٌ kamburlar

أَعْمَى (عَمْيَاءُ) kör – عُمْيٌ körler

 

2-      فُعُلٌ vezni:

Daha çok üçüncü harfi illetli olan dört harfli isim ve sıfatların kırık çoğuludur:

كِتَابٌ kitap – كُتُبٌ kitaplar

جَدِيدٌ yeni – جُدُدٌ yeniler

سَرِيرٌ taht – سُرُرٌ tahtlar

 

3-      فُعَلٌ vezni:

فُعَلَةٌ veznindeki isimlerin kırık çoğullarıdır:

أُمَّةٌ millet – أُمَمٌ milletler

جُمْلَةٌ cümle – جُمَلٌ cümleler

حُجَّةٌ delil – حُجَجٌ deliller

 

4-      فِعَلٌ vezni:

فِعْلَةٌ veznindeki isimlerin kırık çoğullarıdır:

نِعْمَةٌ nimet – نِعَمٌ nimetler

فِرْقَةٌ fırka -  فِرَقٌ fırkalar

 

5-      فَعَلٌ vezni:

طَالِبٌ isteyen – طَلَبٌ isteyenler

حَلْقَةٌ halka – حَلَقٌ halkalar

 

6-      فَعْلٌ vezni:

نَاصِرٌ yardımcı – نَصْرٌ yardımcılar

سَافِرٌ seyahate giden – سَفْرٌ seyahate gidenler

 

7-      فَعْلَى vezni:

فَعِيلٌ veznindeki bazı sıfatların kırık çoğullarıdır:

مَرِيضٌ hasta – مَرْضَى hastalar

جَرِيحٌ yaralı – جَرْحَى yaralılar

 

8-      فُعَّالٌ vezni:

حَاسِدٌ kıskanan – حُسَّادٌ kıskananlar

فَاجِرٌ fena kimse – فُجَّارٌ fena kimseler






الطالب المجتهد
IP
saniye
Faal Üye
Faal Üye
Simge

Kayıt Tarihi: 20Aralık2007
Gönderilenler: 1569

bullet Gönderim Zamanı: 11Mart2012 Saat 18:21



Kırık Çoğullar جمع التكسير en genel hatlarıyla aşağıdaki dört kalıptan gelmektedir:

1- مَفَاعِلُ kalıbı:

Bu kalıpta gelen kelimelerin مَمْنُوعٌ مِنَ الصَّرْفِ gayrimunsarif, yani son harekesi asla esre/tenvin almazlar.

Bu çoğul tipleri işitilerek veya sözlükten öğrenilir.

Örnek:

مِسْطَرَةٌ - مَسَاطِرُ

مَسْجِدٌ - مَسَاجِدُ

دَفْتَرٌ - دَفَاتِرُ

مَجْلِسٌ - مَجَالِسُ

تَجْرِبَةٌ - تَجَارِبُ

 

2- مَفَاعِيلُ kalıbı:

Bu kalıpta gelen kelimelerin مَمْنُوعٌ مِنَ الصَّرْفِ gayrimunsarif, yani son harekesi asla esre/tenvin almazlar.

Bu çoğul tipleri işitilerek veya sözlükten öğrenilir.

Örnek:

فِنْجَانٌ - فَنَاجِينُ

مِفْتَاحٌ - مَفَاتِيحُ

كُرْسِيٌّ - كَرَاسِيُّ

صُنْدُوقٌ - صَنَادِيقُ

 

3- أَفْعِلَةٌ kalıbı:

Bu kalıbın dikkat edilmesi gereken herhangi bir özelliği yoktur.

Bu çoğul tipleri işitilerek veya sözlükten öğrenilir.

Örnek:

جَوَابٌ - أَجْوِبَةٌ

مِثَالٌ - أَمْثِلَةٌ

طَعَامٌ - أَطْعِمَةٌ

 

4- أَفْعُلٌ kalıbı:

Bu kalıbın dikkat edilmesi gereken herhangi bir özelliği yoktur.

Bu çoğul tipleri işitilerek veya sözlükten öğrenilir.

Örnek:

رِجْلٌ - أَرْجُلٌ

نَفْسٌ - أَنْفُسٌ

شَهْرٌ - أَشْهُرٌ






IP

Yanıt Yaz Yeni Konu Gönder
Konuyu Yazdır Konuyu Yazdır

Forum Atla
Kapalı Foruma Yeni Konu Gönderme
Kapalı Forumdaki Konulara Cevap Yazma
Kapalı Forumda Cevapları Silme
Kapalı Forumdaki Cevapları Düzenleme
Kapalı Forumda Anket Açma
Kapalı Forumda Anketlerde Oy Kullanma


Copyright ©2001-2006 Web Wiz Guide

Bu Sayfa 0,109 Saniyede Yüklendi.