MISIR
LUKSOR
Luksor Mısır'da dolu dolu yaşayacağınız iki kentden biridir.
Şehir aslında eski Luksor şehri (Waset), şimdiki Luksor
ve Karnak kasabasından oluşuyor (siz bu üç alanı bir büyük
şehir olarak görüyorsunuz). Eski Waset şehri M.Ö. 665'de
Mesopotamyalılar tarafından yıkılmış olduğu için geriye
esas olarak iki adet büyük tapınak kalmış, Karnak ve Luksor
tapınakları.
Sizi Nil'de gezdirecek tekneler aslında ufak gezer oteller.
Odaları gayet hoş ve konforlu. Büyük bir nehri ilk görüşünüzse
Nil size akmıyor gibi gözükebilir ve eğer yönünüzü bulamayacak
olursanız unutmayın, gezi tekneleri Nil'in doğu kıyısına
yanaşıyorlar. Yanaştıkları bölge aslında ana turist mekanı
olduğu için güzel bir cadde ve çevresinde de bol bol lüks
oteller, lokantalar ve eğlence yerleri var.
Luksor'un tarihi Eski Krallık zamanlarına dayanıyor (yaklaşık
4500 yıllık bir tarihi var), dolayısıyla da Luksor dünyanın
en büyük açık hava müzesi diye adlandırılıyor. Orta Krallık
zamanında Mentohotep zamanında Sudan'ı da içine alıp Fırat
nehri kıyılarına kadar genişleyen büyük Mısır'ın önemli
bir şehri halini almış. Orta krallık dönemini sona erdiren
doğuluların istilası sırasında baş eğmeyen tek şehir Waset
(Luksor) olmuş. Doğuluların istilasına son veren Waset
prensi Ahmos olduğu için Waset'i de başkenti yapmış yeni
krallığın. Yeni Krallık döneminde Tanrı Amon'un şehri
Waset en güçlü zamanlarını yaşamış. Karnak, Hatshepsut
ve Luksor tapınakları, Krallar Vadisi'ndeki mezarlar hep
bu döneme ait. M.Ö. 1070'deki istilanın ardından zayıflayan
şehir son olarak M.Ö. 665'de yıkılıyor ve M.S. 639'da
Araplar gelene kadar harabe halinde kalıyor. Ancak Araplar
bu harabelerin güzelliği ile karşılaşınca şehre Al-Uksor
(mücevher) adını takıyorlar. Günümüzde 150.000 nüfusu
olan bu şehrin ana gelir kaynağı turizm ve şehre serbestlik
veren özel kanunlarla yönetiliyor.
Nil'in doğu kıyısında, yani yaşayanların şehrinde, iki
büyük tapınak yer alıyor: Karnak ve Luksor. Nüfusu 150.000
de olsa alan olrak çok geniş bir yer değil Luksor. Yapıldıkları
zaman Karnak ile Luksor arasında 3 km uzunluğunda bir
sfenksli yol varmış. Şimdi her iki tapınakta da bu yolun
sadece başlangıcı görülüyor. İki tapınak arasında otobüsle
giderken de arada sfenksler (piramitlerin oradaki sfenksle
karşılaştırmayın, bunlar yaklaşık iki-iki buçuk metre
yükseklikde sfenksler) görülebiliyor mahalle aralarında.
Karnak kasabası Luksor şehrinin kuzey doğusunda yer alıyor.
Şehirden yürüyerek gitmek mümkün, ama özellikle yazın
böyle bir eziyete gerek yok, taksi ile de 5-10 pound arası
bir ücrete gemilerden Karnak'a gidilebilir. Karnak tapınağı
(İpet-isut - en seçilmiş yer) Waset şehrinin tanrısı Amon'a
(aslında Amon - Mut - Khonsu üçlüsüne) adanmıştı. 1,5
km'ye 0,8 km'lik alanı ile Karnak tapınağı dünyanın en
büyük dinsel kompleksidir.
Şehrin ortasındaki Luksor tapınağı ise Karnak'dan çok
daha küçüktür. Amenhotep III ve Ramses II tarafından
yapılmış olan bu tapınak Waset'in en önemli festivali
olan Opet festivalinin merkezinde yer alırdı. Mısır'ın
Hristiyanlık zamanlarında kilise olarak kullanılan tapınak
daha sonra kalıntılar halinde evlerin altında kaldı.
Tapınağın yeniden keşfinden önce bir de üzerine cami
yapılınca bugün hem eski tapınağın parçaları, hem bir
kilise hem de bir cami barındırması açısından çok ilginç
bir yapı halini aldı.
Batı yakasındaki cenaze tapınaklarının en ünlüsü kraliçe
Hatshepsut'a ait olan Hatshepsut Tapınağı'dır.
Luksor çevresi hem yaşayanların yapmış olduğu en görkemli
tapınaklardan ikisini (Luksor ve Karnak), hem de ölüler
için yapılmış firavunların ve eşlerinin gömüldüğü Krallar
Vadi'sini ve Kraliçeler Vadi'sini barındırıyor.
|
