MISIR
Coğrafi Konum ve İklim
Halk başlıca 3 gruba ayrılır.Bunlar; siyah derili Nubyalılar
, Eski Mısır'ın kurucularından olan Hami soyundan gelme
esmer tenli beyazlar ve Araplardır..Halkın büyük bir bölümü
Sûnnî Müslüman'dır.
Mısır Arap Cumhuriyeti (MAC), Afrika Kıtasının kuzeydoğu
bölgesinde yer almakta olup, Batıda Libya, Güneyde Sudan,
Doğuda İsrail, Ürdün ve Suudi Arabistan'a komşudur.
Sudan'a 1273 Km, Libya'ya 1150 Km ve İsrail'e 266 Km
sınırı bulunmaktadır. Ülkenin yüz ölçümü bir milyon
kilometre karedir. Bunun sadece %5'lik kısmı tarıma
elverişlidir.
Mısır Arap Cumhuriyeti toprakları 3 ana bölgeye ayrılmıştır:
1-Nil Vadisi:
Ülkenin en gelişmiş ve nüfus yoğunluğunun en fazla
olduğu bölge Nil Vadisidir. Vadi; Upper Egypt (Yukarı
Mısır;Aswan-Luxor), Lower Egypt (Aşağı Mısır; Kahire,
İskenderiye, Mansura) ve Süveyş Kanal Bölgesi olmak
üzere 3 bölgeye ayrılmaktadır.
MAC'a hayat veren 6.700 Km. uzunluğundaki Nil Nehri,
8 ülke'den geçerek Upper Egypt bölgesinden (Aswan) Mısır
topraklarına girmekte ve Akdeniz'e dökülmektedir.
Nil Nehri, Kahire'nin 25 Km. kadar kuzeyinde Reşit ve
Dimyat isimleriyle iki kola ayrılmaktadır. Reşit ve
Dimyat arasında kalan ova dünyanın en verimli topraklarındandır.
Yaklaşık tüm kentler Nil Vadisi üzerinde ve/veya çevresinde
kurulduğundan ülke nüfusunun %95'i bu vadide yaşamaktadır.
2-Batı Çölü:
Bir milyon kilometre karelik ülke yüzölçümünün 2/3'ünü
(680.000 Km²) Batı Çölü kaplamaktadır. Bu bölgede ekonomik
faaliyet alanları az olduğundan çok az sayıda insan
yaşamaktadır. Bölgeyi sulu tarıma açmak için Güney Vadisi
Kalkınma Projesi (TOSHKA) kapsamında önemli çalışmalar
yürütülmektedir.
3-Doğu Çölü:
Sina Yarımadasının yer aldığı bu bölgenin iç kısımlarında
nüfus yoğunluğu düşüktür. Bölge nüfusu tarım ve hayvancılık
ile uğraşmaktadır. Bölgede Kızıl Deniz ve Akdeniz kıyılarında
turizm ağırlıklı yatırımlar bulunmaktadır. Devlet yatırımcıları
bu bölgeye çekmek için 20 yıla varan sürelerde vergi
muafiyeti tanımaktadır.
4-İklim:
MAC, sıcak ve kuru bir iklime sahiptir. Sıcaklık genelde
kışın 18-20 C, yazın 43-47 C kadar yükselmektedir. Yağmur
daha ziyade Akdeniz sahiline yağmakta, diğer bölgeler
hemen hemen hiç yağış almamaktadır. Alexandria (İskenderiye)
iline yılda ortalama 200 mm yağış düşmektedir.
B- Politik ve İdari Yapı:
Mısır Devleti, 1971 yılından itibaren Arap Republic
Of Egypt (ARE) '' Mısır Arap Cumhuriyeti'' olarak anılmaktadır.
Uluslararası ilişkilerde kısa adı Egypt, yerel lisanda
kısa ismi Mısır, uzun ismi Jumhuriyat Mısr al Arabiyya
olarak anılmaktadır. Pan Arap idealizmi döneminde United
Arap Republic adıyla (Suriye dahil) bir süre anılmıştır.
Yönetim adı Cumhuriyet olmakla birlikte Cumhurbaşkanına
tanınan yetkiler dikkate alındığında idari şeklini yarı
başkanlık sistemi olarak nitelemek mümkündür. Anayasaya
göre, Cumhurbaşkanı halk tarafından seçilmekte ve tekrar
Cumhurbaşkanlığına aday olma ve meclisi fesih hakkına
sahip bulunmaktadır.
Ekim 1981 de Enver Sedat'ın suikast sonucu öldürülmesinden
sonra Cumhurbaşkanı Yardımcılığı görevini yapmakta olan
Hüsnü MÜBAREK Cumhurbaşkanlığı görevine getirilmiş ve
1993 ve 1999 yıllarında yapılan halk oylamalarında tekrar
Cumhurbaşkanı seçilmiştir. Ülkede beş yılda bir parlamento,
altı yılda bir Cuhurbaşkanı seçimi yapılmaktadır.
Hukuki Yapı:
Mısır'ın hukuki yapılanmasında İslam hukuku, Yunan
hukuku, Batı hukuku, hatta Firavunlar dönemi geleneklerinin
geçerli olduğu ifade olunmakla birlikte, son dönemde
medeni hukuka doğru önemli çalışmaların yapıldığı dikkat
çekmektedir. İslam hukukunun daha çok aile içi ilişkilerde
ve miras işlerinde geçerli olduğu bilinmektedir. Ticaret
ve uluslararası ilişkilerde modern hukuk kuralları geçerliliğe
sahip bulunmaktadır.
C- Demografik Yapı:
1-Nüfusun iş kollarına göre dağılımı ve nüfus hareketleri:
MAC'ın nüfus artış hızı 1997 yılında %2.7'den 2001 yılında
%1.8'e düşmüştür. 2015 yılına kadar nüfusun %1.6 oranında
bir artış hızına sahip olacağı tahmin edilmektedir.
İşgücünün sektörel dağılı tarım, ormancılık ve balıkçılık
%27, imalat sanayi %13, inşaat %20, ticaret, turizm
ve ofis hizmetleri %40 şeklindedir. Toplam işgücünün
%23'ü Kahire ve İskenderiye'de çalışmaktadır. Her yıl
yaklaşık 500 bin kişi işgücüne katılmaktadır.
Nüfus sayımı 10 yılda bir yapılmaktadır.
2-Gelir paylaşımı, harcamalar ücretler:
- Yıllık geliri 3000 ML'nin (617 dolar) altındaki
aile sayısı%2.9
- Yıllık geliri 6000 ML'nin (1558 dolar) altındaki aile
sayısı%20
- Yıllık geliri 6000-12000 ML (1558-3117 dolar) arası
aile sayısı%49.8
- Yıllık geliri 12000 ML'den (3117 dolar) yukarı aile
sayısı%29.9
3- Yeterlilik Endeksi:
Bazı tarım ürünlerinde ülkenin kendi kendine yeterliliği
şu şekilde sıralanmaktadır. Buğday %75, pirinç %108,
mısır %57, Bakla %80, tavuk ve yumurta %104, balık %76,
patates %111, soğan %109, yer fıstığı %101, portakal
%104, üzüm (taze)%100, sıvı yağ %62.
4- Yerleşim:
Ülke nüfusunun sadece %3'lük kısmı Nil Vadisi ve Deltasının
dışında yaşamaktadır. Nüfusun 14 milyonluk kısmı Kahire'de,
4 milyonluk kısmı ise İskenderiye'de yaşamaktadır. Nüfusun
iki kentte yoğunlaşması köyden kente göçün devam etmesinden
kaynaklanmaktadır. Göç işsizlik, konut açığı ve diğer
alt yapı sorunlarını beraberinde getirmiştir. Bir ailede
ortalama 4.9 kişi yaşamaktadır.Temel hedef ailede birey
sayısını 4'e çekmektir
5- Etnik yapı:
Ülke nüfusunun %90`ı Müslüman, %10'u ise koptik hıristiyanlar
ve diğerlerinden oluşmaktadır.
6- Kadın/erkek/genç/yaşlı:
Nüfusun %36'sı 14 yaşın altındadır. Ülkede 65 yaşın
üstündeki yaşlı nüfusun genel nüfusa oranı %3,7'dir.
Bebek ölümü %0.674 oranındadır. Nüfusun %51.17'sini
erkekler, %48.83'ü kadınlar oluşturmaktadır. Ortalama
yaşama ömrü erkeklerde 67, kadınlarda 69'dır.
|